ئیعجازێك لە فەرمودەی      «في كل كبد رطبة أجر»

  پەیامبەری ئیسلام (صل الله عليه وسلم) دەفەرموێت: ( في كل كبد رطبة اجر )، ئەو فەرمودەیەی پەیامبەر   لەوەوە هاتوە كە (ئەبوزەڕ) دەیگێڕێتەوە لە پەیامبەرەوە (صل الله عليه وسلم) كە فەرمویەتی: «كاتێك پیاوێك بە ڕێگایەكدا دەڕۆیشت و گەرما زۆری بۆ هێنابوو وە زۆر تینوی بوو، بیرێك دێتە بەردەمی و دادەبەزێت و تێر ئاو دەخواتەوە و،    كاتێك دێتە دەرەوە دەبینێت وا سەگێك لە گەرمادا ئەوەندەی تینوە كە خۆڵی تەڕ دەخوات و لە ...

Read more

بەكتریای گۆشت خۆر و شزوزی جنس

خوای گەورە كۆمەڵگای مرۆڤایەتی لە سەر چەند بنەما و رێسایەك داڕشتوە كە هەر لادانێك لەو پڕۆگرامە كۆمەڵگا بەرەو هەڵدێر دەبات و بە لەناوچونی خۆیان كۆتایی دێت! بە نمونە كاتێك خوای گەورە باسی نەتەوەی لوط (علیه السلام) دەكات، بە دەست درێژكار و لە سنور دەرچوو ناویان دەبات و، هەڵسوكەوتی ئەوان بە خراپەكاری بەد ڕەوشتی پێناسە دەكات كە ئەویش شزوزی جنسیە (Homosexaulity)، كە هۆكاری سەرەكی نەهێشتنی خێزان و سەر لە بەری بەها ...

Read more

ئایا مەی لە جەڵتەی دڵ دەمانپارێزێت؟

پێغەمبەری خوا(صلى الله عليه وسلم) كاتێك پرسیاری لێ دەكرێت سەبارەت بە بەكارهێنانی مەی بۆ چارەسەركردنی نەخۆشی؟ لە وەڵامدا دەفەرموێت: ئەوە نەخۆشیە، و شیفای تێدا نیە: - أن طارق بن سويد (رضي الله عنه) سأل النبي (صلى الله عليه وسلم) عن الخمر، فنهاه، أو كره له أن يصنعها. فقال: إنما أصنعها للدواء. قال: "إنه ليس بدواء ولكنه داء" -مسلم (3/ 1573) في كتاب الأشربة، 32 - باب تحريم التداوي بالخمر-.  هەروەها دەفەرموێت: "إن ...

Read more

ماسییە رووناککەرەوەکان

ماسییە رووناککەرەوەکان جلال محمد له قوڵایی دەریاكاندا (1000 م یان زیاتر) كه تاریكایی باڵی كێشاوه به سه‌ریدا جۆره گیاندارێك ده‌ژین زانایانی توشی سەرسامی كردووه! خانه‌كانی ئه‌م گیاندارانه هه‌ڵده‌ستن به به‌رهه‌مهێنانی ووزه‌ی روناكی و رێگای خۆیانیان پێ روناك ده‌كه‌نه‌وه و خۆراكی پێویستی پێ په‌یدا ده‌كه‌ن. ئه‌م وێنانه‌ی خواره‌وه هه‌ندێك جۆری ماسییه كه روناكی په‌خش ده‌كه‌ن. كێیه له قوڵایی و تاریكایی ناو ئه‌م ده‌ر ...

Read more

ماسی زیره‌ك و دروستكردنی بازنه‌ی ئه‌ندازه‌یی ناوازه‌!

ماسی زیره‌ك و دروستكردنی بازنه‌ی ئه‌ندازه‌یی ناوازه‌! و: جلال محمد   زانایان له‌ یابان نهێنی ماسییه‌كی زیره‌كیان دۆزییه‌وه‌ كه‌ له‌ قوڵایی و بنی ده‌ریاكاندا هه‌ڵده‌سێت به‌ كێشانی ئه‌ڵقه‌ی بازنه‌یی و شێوه‌ی ئه‌ندازه‌یی ناوازه‌. پاش لێكۆڵینه‌وه‌ و وردبونه‌وه‌ی زانایان بۆیان ده‌ركه‌وت ئه‌و ماسیه‌ بچوكه‌ی كه‌ له‌ وێنه‌كه‌دا دیاره‌ هه‌ستاوه‌ به‌ كێشانی ئه‌و شێوه‌ ئه‌ندازه‌ییه‌ یه‌كسانانه‌. ماسییه‌كه‌ خۆی له ...

Read more

مێرووله‌ ئینته‌رنێتی تایبه‌ت به‌ خۆی به‌كارده‌هێنێت!

مێرووله‌ ئینته‌رنێتی تایبه‌ت به‌ خۆی به‌كارده‌هێنێت! وه‌رگێڕانی: جلال محمد   (وَمَا مِنْ دَابَّةٍ فِي الْأَرْضِ وَلَا طَائِرٍ يَطِيرُ بِجَنَاحَيْهِ إِلَّا أُمَمٌ أَمْثَالُكُمْ مَا فَرَّطْنَا فِي الْكِتَابِ مِنْ شَيْءٍ ثُمَّ إِلَى رَبِّهِمْ يُحْشَرُونَ) (الأنعام: 38). (حَتَّى إِذَا أَتَوْا عَلَى وَادِ النَّمْلِ قَالَتْ نَمْلَةٌ يَا أَيُّهَا النَّمْلُ ادْخُلُوا مَسَاكِنَكُمْ لَا يَحْطِمَنَّكُمْ سُلَيْمَا ...

Read more

خێراترین زیندەوەر لەسەر ڕووی زەوی

خێراترین زیندەوەر لەسەر ڕووی زەوی (شاهین) یاخود (بازی گەڕۆک) بە خێراترین زیندەوەر دادەنرێت لەسەر ڕووی زەوی، بەشێوەیەک کە دەکرێت خێراییەکەی لەکاتی ڕاوکردن و هێرشکردنە سەر نێچیرەکەی بگاتە ٣٨٩ کم لە کاتژمێرێکدا، بەم پێیە لە (هەڵۆ) خێراترە کە خێراییەکەی لەوکاتەدا دەگاتە ٣٢١ کم لە کاتژمێرێکدا. بازی گەڕۆک بەنزیکیی لە زۆربەی شوێنەکانی جیهاندا بەربڵاوە، خۆراکە سەرەکیەکەی باڵندە بچوکەکانە وەکو (کۆتری کێوی) و دەکرێت ...

Read more

ناوە ندی بینین لە میشكدا

دوای هاتنە خوارەوەی ئایەتی (حتى يتبين لكم الخيط الأبيض من الخيط الأسود من الفجر) عەدی كوڕی حاتەم وتی، وتم: ئەی پێغەمبەری خوا دەزووی سپی لە دەزووی ڕەش چیە؟ ئایا مەبەست پێیان دەزووی ئاساییە؟ فەرمووی: [ئەگەر ئەو دوو دەزووە ببینیت ئەوا تۆ پشتەسەرت پانە، ئنجا فەرمووی: نەخێر بەڵكو ئەوان ڕەشی شەو و سپێتی ڕۆژن]. ئاماژەی بە ناوەندی بینین لە بەشی پشتەوەی مێشك کردووە، چونكە (قفا) بەشی پشتەوەی سەر دەگرێتەوە، زانستی نوێ ...

Read more

جیاوازی نێوان میزی كوڕو كچی شیرە خۆرە لەڕووی ئیعجازەوە

جیاوازی نێوان میزی كوڕو كچی شیرە خۆرە لەڕووی ئیعجازەوە پێشەكی دەستوری ئیسلام دەیەوێت خۆ پاریزی بكەیت لەو هۆكارانەی كە دەبنە هۆی نەخۆشی وە ناونراوە بەو شتانەی كە دەبنە هۆی نەخۆشی بەهۆی پیسییەوە بەڵام هەندێك مرۆڤدا (جیاكردنەوە) هەیە كە لە فەرموودەكانی پێغەمبەردا( صل الله عليه وسلم ) لەبەشی پاك و خاوێنی ئیشارەتی پێكراوە لەوانە میزی كوڕی (نێرەی) شیرەخۆرە و هەروەك پێغەمبەر( صل الله عليه وسلم ) باسی كردووە ( میزە ...

Read more

نهێنی تەمەنی چــــل ساڵی

( حَــتی إذا بَـڵـغَ أَشُـــــدَّهُ ۆبَــڵغَ أربعینَ سَـــــنَەَ ) نهێنی تەمەنی چــــل ساڵی زۆرێكمان واگومان دەبەین كە پێگەیشتنی تەواو ی مێشكی مــرۆڤ لەتەمەنی ( بیست ویەك ) ساڵی دایە بەڵام لێكۆڵینەوە تازەكان ئەوەیان دەرخستووە كە مێشكی مرۆڤ ناوەستێت لەگەشە كـــــردنی تاكۆتایی تەمەنی چل ساڵی .ئەزمون و گەڕان لەڕێگەی ئامێری ( رنین المغنطیسی )لەسەر مێشكی مرۆڤ گەیشتنە ئەوڕاستی یەی كە بەردەوام دەبێت لەگەشەكردن مێش ...

Read more

کاریگەرییە خەراپەکانی گوێگرتن لە گۆرانی و مۆسیقا

کاریگەرییە خەراپەکانی گوێگرتن لە گۆرانی و مۆسیقا نوسینی:  رامان عبدالخالق   دکتۆرانی رێکخراوی جیهانی داوادەکەن بە کەمکردنەوەی گوێگرتن لە مۆسیقا و گۆرانی لە رێگای هێدفۆنی گوێ و کات بەسەربردن لە نادی شەوانە و باڕەکان کە گۆرانی و کۆنسرێتی تیادا سازدەکرێت. ئەگەر هەڵنەستن بە جیبەجێ کردنی ئەم رێنمایە ئەو کاتە ئەم ژاوە ژاوە و دەنگە دەنگە دەبێتە هۆی لەدەست دانی هەستی بیستن بە تەواوەتی. وە لێکۆلینەوەکە دەلێت: ن ...

Read more

مێش هەم دەردە هەم دەرمانە!

مێش هەم دەردە هەم دەرمانە! پێغەمبەر (دروودی خوای لەسەر بێت) دەفەرموێت: «إذا وقع الذباب في إنا‌‌ء أحدكم فلیغمسه كله ثم لیطرحه، فإن فی أحد جناحیه دا‌‌ء وفي الاخر شفاء» (صحيح البخاري)، واته‌:(ئه‌گه‌ر مێشێك كه‌وته‌ خواردنه‌وه‌كه‌تانه‌وه‌، نقومی بكه‌ن پاشان فڕێی بده‌ن، چونكه‌ باڵێكی مێش ده‌رد و نه‌خۆشی پێوه‌یه‌ و باڵه‌كه‌ی تری شیفای تێدایه‌). ئه‌م فه‌رمووده‌یه‌ باس له‌ نهێنییه‌ك ده‌كات كه‌ مرۆڤ ناتوانێت له‌ خۆیه ...

Read more

بیستن پێش بینین

بیستن پێش بینین كۆرپه‌له‌ له‌ سه‌ره‌تای مانگی پێنجه‌مه‌وه‌ ده‌توانێت ده‌نگی لێدانه‌كانی دڵی دایكی ببیستێت، به‌ڵام كرداری بینین بۆ دوای له‌ دایكبوون دوا ده‌كه‌وێت... پاك و بێگه‌ردی بۆ خوای گه‌وره‌ كه‌ له‌ قورئانی پیرۆزدا بیستنی پێش بینین خستووه‌ (به‌ پێی فرمانه‌كانیان)، وه‌ك ده‌فه‌رموێت:  إِنَّا خَلَقْنَا الْإِنسَانَ مِن نُّطْفَةٍ أَمْشَاجٍ نَّبْتَلِيهِ فَجَعَلْنَاهُ سَمِيعًا بَصِيرًا  الإنسان2.  واته‌: بێگو ...

Read more

شیرپێدانی سروشتی

شیرپێدانی سروشتی به‌م دواییانه‌ زاناكان ئاشكرایان كرد كه‌ شیری دایك كامڵترین ڕژێمی خۆراكییه‌ بۆ منداڵ، ئه‌م ڕژێمه‌ش كاتێك ته‌واو ده‌بێت كه‌ دایكه‌كه‌ دوو ساڵی ته‌واو شیر به‌ منداڵه‌كه‌ی بدات! له‌سه‌ده‌ی بیست و یه‌كدا ڕێكخراوی ته‌ندروستی جیهانی ئه‌م ڕێنماییه‌ی داوه‌، له‌ ئاكامی كۆنفرانسێكی پزیشكی نوێدا هاتووه‌ كه‌ ماوه‌ی نموونه‌یی شیردان دوو ساڵه‌، چونكه‌ منداڵ له‌ میانه‌ی ئه‌و دوو ساڵه‌دا زۆر پێویستی به‌ ته ...

Read more

ئاماژه‌ پزیشكییه‌كان له‌ ســزادانی نه‌ته‌وه‌ی لوط «علیه‌ السلام»

  خودای گه‌وره‌ كۆمه‌ڵگه‌ی مرۆڤایه‌تی له‌سه‌ر چه‌ند بنه‌مایه‌ك داڕشتووه‌ به‌ جۆرێك گه‌ر له‌ هه‌ر لایه‌نێكی ژیانیدا زیاده‌ڕه‌وی یان كورتی بنوێنن له‌ هه‌ڵسوكه‌وتی ڕۆژانه‌یاندا ده‌بێته‌ هۆی ڕوودانی له‌نگی و ده‌ره‌نجام به‌زیانی خۆی ته‌واو ده‌بێت! ته‌نانه‌ت هه‌وڵه‌كانیشی بۆ ڕاستكردنه‌وه‌ی ئه‌و حاڵه‌ته‌ به‌بێ‌ گه‌ڕانه‌وه‌ بۆ بنه‌ماكان كه‌ له‌لایه‌ن په‌روه‌ردگاره‌وه‌ دانراوه‌ مه‌حاڵه‌ بتوانرێت چاره‌سه‌ری گونج ...

Read more

ڕێنموویی ئیسلامیی له‌ خۆپاككردنه‌وه‌دا

ڕێنموویی ئیسلامیی له‌ خۆپاككردنه‌وه‌دا د. دیاری ئه‌حمد ئیسماعیل پسپۆڕی نه‌شته‌رگه‌ری           diaryismaeil@yahoo.com له‌م بابه‌ته‌دا باس له‌ هه‌ندێ ئادابی ئیسلامی ده‌كه‌ین سه‌باره‌ت به‌ كردارێكی فسیۆلۆجی، كه‌ په‌یوه‌ندی هه‌یه‌ به‌ كاری ڕۆژانه‌ی مرۆڤه‌وه‌، ئه‌ویش خۆبه‌تاڵ كردنه‌وه‌ و خۆپاك كردنه‌وه‌یه‌ له‌ كاتی چوونه‌ سه‌رئاودا.. كه‌ تیایدا به‌ ئاشكرا ده‌رده‌كه‌وێت ڕێنموونیه‌ ئیسلامیه‌كان هه‌موویان خێرن و ل ...

Read more

چه‌مكی ژینگه‌ پارێزی له‌ ژێر سایه‌ی ئیسلامدا/ 1

پێش ده‌ستپێك: ئیسلام  وه‌ك ئاینێكی درێژه‌ پێده‌ری په‌یامه‌كانی ئاسمان به ‌زه‌وی و ته‌واوكه‌ری ئایینه‌كانی پێشتر، هه‌روا وه‌ك مه‌نهه‌ج و ده‌ستوور و شه‌ریعه‌تێكی تێر و ته‌واو و گونجاو بۆ هه‌موو سه‌رده‌م و شوێنێك، شتێكی وه‌های نه‌هێشتۆته‌وه‌ و قسه‌ی له‌سه‌ر نه‌كردبێت و چوارچێوه‌ی بۆ دانه‌نابێت.  ئه‌گه‌ر هه‌ریه‌ك له‌ئێمه‌ سه‌رنج بدات له‌زۆرێك له‌ئایه‌ته‌كانی قورئانی پیرۆز و فه‌رمووده‌كانی پێغه‌مبه‌ر (صل الله عل ...

Read more

زیاده‌ڕۆیی نه‌كردن له‌ خواردندا

زیاده‌ڕۆیی نه‌كردن له‌ خواردندا و: سه‌میره‌ ته‌یب ڕه‌شید astera981@yahoo.com خوای گه‌وره‌ له‌ ئایه‌تی(31)ی سوره‌تی (الاعراف)دا ده‌فه‌رموێت: ۞ يَا بَنِي آدَمَ خُذُوا زِينَتَكُمْ عِنْدَ كُلِّ مَسْجِدٍ وَكُلُوا وَاشْرَبُوا وَلَا تُسْرِفُوا ۚ إِنَّهُ لَا يُحِبُّ الْمُسْرِفِينَ، واته‌: ئه‌ی ئاده‌میزاد خۆتان بڕازێننه‌وه‌ بۆ چونه‌ ناو مزگه‌وت و بخۆن و بخۆنه‌وه‌ به‌ مه‌رجێك زیاده‌ڕۆیی تێدا نه‌كه‌ن، چونكه‌ خوای باڵا ...

Read more

گۆڕانكارییه‌ سه‌ره‌كی و فسیۆلۆژییه‌كان له‌ ڕێگای ڕۆژووه‌وه‌، حیكمه‌تی ڕێگریكردن له‌ ڕۆژووگرتنی به‌رده‌وام

  خودای گه‌وره‌ ده‌فه‌رموێت:(وَكُلُوا وَاشْرَبُوا حَتَّىٰ يَتَبَيَّنَ لَكُمُ الْخَيْطُ الْأَبْيَضُ مِنَ الْخَيْطِ الْأَسْوَدِ مِنَ الْفَجْرِ ۖ ثُمَّ أَتِمُّوا الصِّيَامَ إِلَى اللَّيْلِ) البقرة187.  به‌ درێژایی شه‌وگار بخۆن ‌و بخۆنه‌وه‌، تا ئه‌و كاته‌ی هه‌ودای سپیایی به‌ره‌به‌یان له‌ نێو هه‌ودای ڕه‌شی شه‌و، له‌ ڕۆژهه‌ڵاته‌وه‌ ده‌رده‌كه‌وێت ‌و جیاده‌بێته‌وه‌، پێغه‌مبه‌ر ( صل لله عليه وسلم ) ده‌فه‌رموێت: ...

Read more
Scroll to top