ماسییە رووناککەرەوەکان

ماسییە رووناککەرەوەکان جلال محمد له قوڵایی دەریاكاندا (1000 م یان زیاتر) كه تاریكایی باڵی كێشاوه به سه‌ریدا جۆره گیاندارێك ده‌ژین زانایانی توشی سەرسامی كردووه! خانه‌كانی ئه‌م گیاندارانه هه‌ڵده‌ستن به به‌رهه‌مهێنانی ووزه‌ی روناكی و رێگای خۆیانیان پێ روناك ده‌كه‌نه‌وه و خۆراكی پێویستی پێ په‌یدا ده‌كه‌ن. ئه‌م وێنانه‌ی خواره‌وه هه‌ندێك جۆری ماسییه كه روناكی په‌خش ده‌كه‌ن. كێیه له قوڵایی و تاریكایی ناو ئه‌م ده‌ر ...

Read more

ماسی زیره‌ك و دروستكردنی بازنه‌ی ئه‌ندازه‌یی ناوازه‌!

ماسی زیره‌ك و دروستكردنی بازنه‌ی ئه‌ندازه‌یی ناوازه‌! و: جلال محمد   زانایان له‌ یابان نهێنی ماسییه‌كی زیره‌كیان دۆزییه‌وه‌ كه‌ له‌ قوڵایی و بنی ده‌ریاكاندا هه‌ڵده‌سێت به‌ كێشانی ئه‌ڵقه‌ی بازنه‌یی و شێوه‌ی ئه‌ندازه‌یی ناوازه‌. پاش لێكۆڵینه‌وه‌ و وردبونه‌وه‌ی زانایان بۆیان ده‌ركه‌وت ئه‌و ماسیه‌ بچوكه‌ی كه‌ له‌ وێنه‌كه‌دا دیاره‌ هه‌ستاوه‌ به‌ كێشانی ئه‌و شێوه‌ ئه‌ندازه‌ییه‌ یه‌كسانانه‌. ماسییه‌كه‌ خۆی له ...

Read more

مێرووله‌ ئینته‌رنێتی تایبه‌ت به‌ خۆی به‌كارده‌هێنێت!

مێرووله‌ ئینته‌رنێتی تایبه‌ت به‌ خۆی به‌كارده‌هێنێت! وه‌رگێڕانی: جلال محمد   (وَمَا مِنْ دَابَّةٍ فِي الْأَرْضِ وَلَا طَائِرٍ يَطِيرُ بِجَنَاحَيْهِ إِلَّا أُمَمٌ أَمْثَالُكُمْ مَا فَرَّطْنَا فِي الْكِتَابِ مِنْ شَيْءٍ ثُمَّ إِلَى رَبِّهِمْ يُحْشَرُونَ) (الأنعام: 38). (حَتَّى إِذَا أَتَوْا عَلَى وَادِ النَّمْلِ قَالَتْ نَمْلَةٌ يَا أَيُّهَا النَّمْلُ ادْخُلُوا مَسَاكِنَكُمْ لَا يَحْطِمَنَّكُمْ سُلَيْمَا ...

Read more

خێراترین زیندەوەر لەسەر ڕووی زەوی

خێراترین زیندەوەر لەسەر ڕووی زەوی (شاهین) یاخود (بازی گەڕۆک) بە خێراترین زیندەوەر دادەنرێت لەسەر ڕووی زەوی، بەشێوەیەک کە دەکرێت خێراییەکەی لەکاتی ڕاوکردن و هێرشکردنە سەر نێچیرەکەی بگاتە ٣٨٩ کم لە کاتژمێرێکدا، بەم پێیە لە (هەڵۆ) خێراترە کە خێراییەکەی لەوکاتەدا دەگاتە ٣٢١ کم لە کاتژمێرێکدا. بازی گەڕۆک بەنزیکیی لە زۆربەی شوێنەکانی جیهاندا بەربڵاوە، خۆراکە سەرەکیەکەی باڵندە بچوکەکانە وەکو (کۆتری کێوی) و دەکرێت ...

Read more

ناوە ندی بینین لە میشكدا

دوای هاتنە خوارەوەی ئایەتی (حتى يتبين لكم الخيط الأبيض من الخيط الأسود من الفجر) عەدی كوڕی حاتەم وتی، وتم: ئەی پێغەمبەری خوا دەزووی سپی لە دەزووی ڕەش چیە؟ ئایا مەبەست پێیان دەزووی ئاساییە؟ فەرمووی: [ئەگەر ئەو دوو دەزووە ببینیت ئەوا تۆ پشتەسەرت پانە، ئنجا فەرمووی: نەخێر بەڵكو ئەوان ڕەشی شەو و سپێتی ڕۆژن]. ئاماژەی بە ناوەندی بینین لە بەشی پشتەوەی مێشك کردووە، چونكە (قفا) بەشی پشتەوەی سەر دەگرێتەوە، زانستی نوێ ...

Read more

جیاوازی نێوان میزی كوڕو كچی شیرە خۆرە لەڕووی ئیعجازەوە

جیاوازی نێوان میزی كوڕو كچی شیرە خۆرە لەڕووی ئیعجازەوە پێشەكی دەستوری ئیسلام دەیەوێت خۆ پاریزی بكەیت لەو هۆكارانەی كە دەبنە هۆی نەخۆشی وە ناونراوە بەو شتانەی كە دەبنە هۆی نەخۆشی بەهۆی پیسییەوە بەڵام هەندێك مرۆڤدا (جیاكردنەوە) هەیە كە لە فەرموودەكانی پێغەمبەردا( صل الله عليه وسلم ) لەبەشی پاك و خاوێنی ئیشارەتی پێكراوە لەوانە میزی كوڕی (نێرەی) شیرەخۆرە و هەروەك پێغەمبەر( صل الله عليه وسلم ) باسی كردووە ( میزە ...

Read more

نهێنی تەمەنی چــــل ساڵی

( حَــتی إذا بَـڵـغَ أَشُـــــدَّهُ ۆبَــڵغَ أربعینَ سَـــــنَەَ ) نهێنی تەمەنی چــــل ساڵی زۆرێكمان واگومان دەبەین كە پێگەیشتنی تەواو ی مێشكی مــرۆڤ لەتەمەنی ( بیست ویەك ) ساڵی دایە بەڵام لێكۆڵینەوە تازەكان ئەوەیان دەرخستووە كە مێشكی مرۆڤ ناوەستێت لەگەشە كـــــردنی تاكۆتایی تەمەنی چل ساڵی .ئەزمون و گەڕان لەڕێگەی ئامێری ( رنین المغنطیسی )لەسەر مێشكی مرۆڤ گەیشتنە ئەوڕاستی یەی كە بەردەوام دەبێت لەگەشەكردن مێش ...

Read more

کاریگەرییە خەراپەکانی گوێگرتن لە گۆرانی و مۆسیقا

کاریگەرییە خەراپەکانی گوێگرتن لە گۆرانی و مۆسیقا نوسینی:  رامان عبدالخالق   دکتۆرانی رێکخراوی جیهانی داوادەکەن بە کەمکردنەوەی گوێگرتن لە مۆسیقا و گۆرانی لە رێگای هێدفۆنی گوێ و کات بەسەربردن لە نادی شەوانە و باڕەکان کە گۆرانی و کۆنسرێتی تیادا سازدەکرێت. ئەگەر هەڵنەستن بە جیبەجێ کردنی ئەم رێنمایە ئەو کاتە ئەم ژاوە ژاوە و دەنگە دەنگە دەبێتە هۆی لەدەست دانی هەستی بیستن بە تەواوەتی. وە لێکۆلینەوەکە دەلێت: ن ...

Read more

مێش هەم دەردە هەم دەرمانە!

مێش هەم دەردە هەم دەرمانە! پێغەمبەر (دروودی خوای لەسەر بێت) دەفەرموێت: «إذا وقع الذباب في إنا‌‌ء أحدكم فلیغمسه كله ثم لیطرحه، فإن فی أحد جناحیه دا‌‌ء وفي الاخر شفاء» (صحيح البخاري)، واته‌:(ئه‌گه‌ر مێشێك كه‌وته‌ خواردنه‌وه‌كه‌تانه‌وه‌، نقومی بكه‌ن پاشان فڕێی بده‌ن، چونكه‌ باڵێكی مێش ده‌رد و نه‌خۆشی پێوه‌یه‌ و باڵه‌كه‌ی تری شیفای تێدایه‌). ئه‌م فه‌رمووده‌یه‌ باس له‌ نهێنییه‌ك ده‌كات كه‌ مرۆڤ ناتوانێت له‌ خۆیه ...

Read more

بیستن پێش بینین

بیستن پێش بینین كۆرپه‌له‌ له‌ سه‌ره‌تای مانگی پێنجه‌مه‌وه‌ ده‌توانێت ده‌نگی لێدانه‌كانی دڵی دایكی ببیستێت، به‌ڵام كرداری بینین بۆ دوای له‌ دایكبوون دوا ده‌كه‌وێت... پاك و بێگه‌ردی بۆ خوای گه‌وره‌ كه‌ له‌ قورئانی پیرۆزدا بیستنی پێش بینین خستووه‌ (به‌ پێی فرمانه‌كانیان)، وه‌ك ده‌فه‌رموێت:  إِنَّا خَلَقْنَا الْإِنسَانَ مِن نُّطْفَةٍ أَمْشَاجٍ نَّبْتَلِيهِ فَجَعَلْنَاهُ سَمِيعًا بَصِيرًا  الإنسان2.  واته‌: بێگو ...

Read more

شیرپێدانی سروشتی

شیرپێدانی سروشتی به‌م دواییانه‌ زاناكان ئاشكرایان كرد كه‌ شیری دایك كامڵترین ڕژێمی خۆراكییه‌ بۆ منداڵ، ئه‌م ڕژێمه‌ش كاتێك ته‌واو ده‌بێت كه‌ دایكه‌كه‌ دوو ساڵی ته‌واو شیر به‌ منداڵه‌كه‌ی بدات! له‌سه‌ده‌ی بیست و یه‌كدا ڕێكخراوی ته‌ندروستی جیهانی ئه‌م ڕێنماییه‌ی داوه‌، له‌ ئاكامی كۆنفرانسێكی پزیشكی نوێدا هاتووه‌ كه‌ ماوه‌ی نموونه‌یی شیردان دوو ساڵه‌، چونكه‌ منداڵ له‌ میانه‌ی ئه‌و دوو ساڵه‌دا زۆر پێویستی به‌ ته ...

Read more

ئاماژه‌ پزیشكییه‌كان له‌ ســزادانی نه‌ته‌وه‌ی لوط «علیه‌ السلام»

  خودای گه‌وره‌ كۆمه‌ڵگه‌ی مرۆڤایه‌تی له‌سه‌ر چه‌ند بنه‌مایه‌ك داڕشتووه‌ به‌ جۆرێك گه‌ر له‌ هه‌ر لایه‌نێكی ژیانیدا زیاده‌ڕه‌وی یان كورتی بنوێنن له‌ هه‌ڵسوكه‌وتی ڕۆژانه‌یاندا ده‌بێته‌ هۆی ڕوودانی له‌نگی و ده‌ره‌نجام به‌زیانی خۆی ته‌واو ده‌بێت! ته‌نانه‌ت هه‌وڵه‌كانیشی بۆ ڕاستكردنه‌وه‌ی ئه‌و حاڵه‌ته‌ به‌بێ‌ گه‌ڕانه‌وه‌ بۆ بنه‌ماكان كه‌ له‌لایه‌ن په‌روه‌ردگاره‌وه‌ دانراوه‌ مه‌حاڵه‌ بتوانرێت چاره‌سه‌ری گونج ...

Read more

ڕێنموویی ئیسلامیی له‌ خۆپاككردنه‌وه‌دا

ڕێنموویی ئیسلامیی له‌ خۆپاككردنه‌وه‌دا د. دیاری ئه‌حمد ئیسماعیل پسپۆڕی نه‌شته‌رگه‌ری           diaryismaeil@yahoo.com له‌م بابه‌ته‌دا باس له‌ هه‌ندێ ئادابی ئیسلامی ده‌كه‌ین سه‌باره‌ت به‌ كردارێكی فسیۆلۆجی، كه‌ په‌یوه‌ندی هه‌یه‌ به‌ كاری ڕۆژانه‌ی مرۆڤه‌وه‌، ئه‌ویش خۆبه‌تاڵ كردنه‌وه‌ و خۆپاك كردنه‌وه‌یه‌ له‌ كاتی چوونه‌ سه‌رئاودا.. كه‌ تیایدا به‌ ئاشكرا ده‌رده‌كه‌وێت ڕێنموونیه‌ ئیسلامیه‌كان هه‌موویان خێرن و ل ...

Read more

چه‌مكی ژینگه‌ پارێزی له‌ ژێر سایه‌ی ئیسلامدا/ 1

پێش ده‌ستپێك: ئیسلام  وه‌ك ئاینێكی درێژه‌ پێده‌ری په‌یامه‌كانی ئاسمان به ‌زه‌وی و ته‌واوكه‌ری ئایینه‌كانی پێشتر، هه‌روا وه‌ك مه‌نهه‌ج و ده‌ستوور و شه‌ریعه‌تێكی تێر و ته‌واو و گونجاو بۆ هه‌موو سه‌رده‌م و شوێنێك، شتێكی وه‌های نه‌هێشتۆته‌وه‌ و قسه‌ی له‌سه‌ر نه‌كردبێت و چوارچێوه‌ی بۆ دانه‌نابێت.  ئه‌گه‌ر هه‌ریه‌ك له‌ئێمه‌ سه‌رنج بدات له‌زۆرێك له‌ئایه‌ته‌كانی قورئانی پیرۆز و فه‌رمووده‌كانی پێغه‌مبه‌ر (صل الله عل ...

Read more

زیاده‌ڕۆیی نه‌كردن له‌ خواردندا

زیاده‌ڕۆیی نه‌كردن له‌ خواردندا و: سه‌میره‌ ته‌یب ڕه‌شید astera981@yahoo.com خوای گه‌وره‌ له‌ ئایه‌تی(31)ی سوره‌تی (الاعراف)دا ده‌فه‌رموێت: ۞ يَا بَنِي آدَمَ خُذُوا زِينَتَكُمْ عِنْدَ كُلِّ مَسْجِدٍ وَكُلُوا وَاشْرَبُوا وَلَا تُسْرِفُوا ۚ إِنَّهُ لَا يُحِبُّ الْمُسْرِفِينَ، واته‌: ئه‌ی ئاده‌میزاد خۆتان بڕازێننه‌وه‌ بۆ چونه‌ ناو مزگه‌وت و بخۆن و بخۆنه‌وه‌ به‌ مه‌رجێك زیاده‌ڕۆیی تێدا نه‌كه‌ن، چونكه‌ خوای باڵا ...

Read more

گۆڕانكارییه‌ سه‌ره‌كی و فسیۆلۆژییه‌كان له‌ ڕێگای ڕۆژووه‌وه‌، حیكمه‌تی ڕێگریكردن له‌ ڕۆژووگرتنی به‌رده‌وام

  خودای گه‌وره‌ ده‌فه‌رموێت:(وَكُلُوا وَاشْرَبُوا حَتَّىٰ يَتَبَيَّنَ لَكُمُ الْخَيْطُ الْأَبْيَضُ مِنَ الْخَيْطِ الْأَسْوَدِ مِنَ الْفَجْرِ ۖ ثُمَّ أَتِمُّوا الصِّيَامَ إِلَى اللَّيْلِ) البقرة187.  به‌ درێژایی شه‌وگار بخۆن ‌و بخۆنه‌وه‌، تا ئه‌و كاته‌ی هه‌ودای سپیایی به‌ره‌به‌یان له‌ نێو هه‌ودای ڕه‌شی شه‌و، له‌ ڕۆژهه‌ڵاته‌وه‌ ده‌رده‌كه‌وێت ‌و جیاده‌بێته‌وه‌، پێغه‌مبه‌ر ( صل لله عليه وسلم ) ده‌فه‌رموێت: ...

Read more

کاریگەریی پوختەی ڕەشکە لە سەر ئەنزیمەکانی زیندەگۆڕانی نیوکلیوتیدە ئەڵقەییەکان لە شانەکاندا

تێزی دکتۆرای توێژەر: وەدیعە ساڵح بەکر له‌ زانكۆی (سوانزی) له‌سه‌ر: کاریگەریی پوختەی ڕەشکە لە سەر ئەنزیمەکانی زیندەگۆڕانی نیوکلیوتیدە ئەڵقەییەکان لە شانەکاندا "وەدیعە ساڵح بەکر" بڕوانامەی دکتۆرای لە پسپۆڕی کیمیای ژیانیدا لە زانکۆی (سوانزی) لە (بەریتانیا) بەدەست هێناوە، ناونیشانی تێزی دکتۆراکەی: "دابەشکردن و کاریگەریی پێکهاتەکان لەسەر ئەنزیمەکانی زیندەگۆڕانی نیوکلیوتیدە ئەڵقەییەکان لە شانەکانی شیردەرەکاندا." ...

Read more

زمان لە رووی تامەوە چ نهێنیەکی تێدایە؟!

زمان لە رووی تامەوە چ نهێنیەکی تێدایە؟! ن: د. بەهێز محمد صاڵح محمود لێرەدا باسی توێكاری پێكهاتەی زمان و چۆنیەتی جوڵانی و دروستبوونی ناكەین كە بابەتێكی زۆر وردە و دەرفەتی ئەوە نابێت، بەڵكو لێرەدا مەبەستمانە تیشكێ بخەینە سەر تایبەتمەندی زمان لە ڕووی تامەوە. ئایا ئەو تامانە هەروا بە شێوەیەكی هەڕەمەكی دانراون؟ یان بە دیزاین و تەرازووەیەكی ڕێكوپێك ڕێكخراون؟ هەروەها بزانین چ نهێنیەك لە كاری تامكردن و زمان هەیە؟ ز ...

Read more

خۆكوشینی 5:2 چییە؟

خۆكوشینی 5:2 چییە؟ ئەندازیار: وریا عەلی   دیارە زۆر جۆر خۆكوشین Diet و هەوڵدان هەن بو دابەزاندنی كێش، وەلێ‌ ئەوەی بەندە لێرەدا ئەمەوێ‌ تیشكی بخەمە سەر ئەم جۆرەیە 5:2. بنچینەی سەرەكی ئەم جۆرە خۆكوشینە لەوە سەرچاوە دەگرێت، كە كەسەكە ئامۆژگاری دەكرێت 5 ڕۆژ لە هەفتەیەكدا بە ئارەزووی خۆی هەچ جۆرە خواردنێك دەخوات بخوات، 2 ڕوَِژیش بە ڕۆژوو بێت، بەڵام ئەو ڕۆژانە دەبێت بەسەر یەكەوە نەبێت. ئەم جۆرە خۆكوشینە دەبێ ...

Read more
Scroll to top